1
دانش آموخته دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2
دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22080/ltcat.2026.25848.1000
چکیده
در دوره ی معاصر، هم زمان با حوادث سیاسی – اجتماعی و تحولات فرهنگی در ساختار جامعه عربی، داستان نویسان نیز متناسب با شرایط جامعه، شیوه هوشمندانه و شکل یافته تری در نگارش خود به کار گرفتند. یکی از آنها، احلام مستغانمی(1956م) نویسنده الجزایری است که توانسته است در رمان «ذاکرة الجسد»: «خاطرات تَن» با سبکی رئالیستی و متناسب با فضای حقیقی سرزمینهای عربی، قهرمانی را بیافریند. این جستار با هدف خلق شخصیت انقلابی و پروبلماتیک، در صدد آن است که تصویر راستین از شخصیتی عمل-گرا و معترض را نشان دهد. بایستگی و اهمیت این پژوهش از آن جا نشأت می گیرد که پیش از این، قهرمان پروبلماتیک در رمان احلام مستغانمی به عنوان پژوهش مستقل مورد بررسی قرار نگرفته است. ضرورت و اهمیت این پژوهش در آن است که با کشف قهرمان پروبلماتیک در رمان ذاکره الجسد، پیوند و انسجام عناصر تشکیل دهنده در رمان نمایان می گردد، همچنین بخش مهمی از ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه الجزایر در زمان احلام مستغانمی نیز تبیین می گردد. پژوهش حاضر در صدد است تا براساس نظریه لوسین گلدمن و با روش توصیفی _ تحلیلی، قهرمان رمان «ذاکرة الجسد» را براساس رویکرد جامعه شناختی لوسین گلدمن واکاوی کنیم. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که نویسنده با بهره گیری از قهرمان اصلی داستان در ارائه داستانی پویا و مناسب با شرایط اجتماعی و سیاسی زمان خویش در جهت رسیدن به جامعه ی آرمانی تلاش می کند به احیای ارزش های اخلاقی بپردازد، ولی با تمام تلاش هایش در جهت بهبود این جامعه دچار شکست ظاهری می شود و از جامعه طرد می گردد.
)