1
دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران
2
استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران
10.22080/ltcat.2026.33235.1016
چکیده
ادبیات گوتیک با بهره‌گیری از مؤلفه‌هایی چون هراس، امر فراواقعی، ابهام، جسد و زوال جسمانی، مرز میان حیات و مرگ و نیز امر عادی و هراس‌انگیز را دچار اختلال می‌کند. در این میان، مرگ صرفاً پایان حیات نیست، بلکه می‌تواند به سازوکاری روایی برای تولید هراس و بازنمایی بحران‌های فردی و جمعی تبدیل شود. رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی با قرار دادن الگوی فرانکشتاین در بستر جنگ و خشونت عراق پس از ۲۰۰۳، ظرفیت ویژه‌ای برای چنین بازنمایی‌ای دارد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، بازنمایی و کارکرد گوتیک مرگ را در این رمان بررسی می‌کند و با تمرکز بر شش شاهد روایی، نقش جسد و بقایای بدن، بازگشت مردگان، امر فراواقعی، ابهام، هراس و زوال جسمانی را تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سعداوی با پیوند دادن مرگ با بقایای اجساد و شکل‌گیری شِسمه، اختلال در مرز حیات و مرگ، وضعیت مبهم قربانیان و فرسودگی تدریجی بدن، مرگ را از رخدادی صرفاً جسمانی و روایی به سازوکاری فعال در ساختار گوتیک رمان تبدیل می‌کند. از این منظر، مرگ افزون بر ایجاد هراس و امر فراواقعی، امکان بازنمایی تروما، تداوم خشونت و بحران هویّت در جامعه‌ی عراق را فراهم می‌سازد. بنابراین، کارکرد گوتیک مرگ در رمان از پیوند میان خشونت واقعی، زوال جسمانی، امر فراواقعی و اختلال در مرز زندگی و مرگ شکل می‌گیرد.
درایشی, امیرمسعود , & دیوسالار, فرهاد . (1405). تحلیل بازنمایی و کارکرد گوتیک مرگ در رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی. متن‌شناسی ادبی متون معاصر عربی, 1(1), -. doi: 10.22080/ltcat.2026.33235.1016
MLA
امیرمسعود درایشی; فرهاد دیوسالار. "تحلیل بازنمایی و کارکرد گوتیک مرگ در رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی", متن‌شناسی ادبی متون معاصر عربی, 1, 1, 1405, -. doi: 10.22080/ltcat.2026.33235.1016
HARVARD
درایشی, امیرمسعود, دیوسالار, فرهاد. (1405). 'تحلیل بازنمایی و کارکرد گوتیک مرگ در رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی', متن‌شناسی ادبی متون معاصر عربی, 1(1), pp. -. doi: 10.22080/ltcat.2026.33235.1016
CHICAGO
امیرمسعود درایشی و فرهاد دیوسالار, "تحلیل بازنمایی و کارکرد گوتیک مرگ در رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی," متن‌شناسی ادبی متون معاصر عربی, 1 1 (1405): -, doi: 10.22080/ltcat.2026.33235.1016
VANCOUVER
درایشی, امیرمسعود, دیوسالار, فرهاد. تحلیل بازنمایی و کارکرد گوتیک مرگ در رمان «فرانکشتاین فی بغداد» اثر احمد سعداوی. متن‌شناسی ادبی متون معاصر عربی, 1405; 1(1): -. doi: 10.22080/ltcat.2026.33235.1016
)